Mahalle baskısının fikir babası olan Prof. Mardin kavramın siyasallaştırıldığını söyledi. Mardin, ‘Mahalle Osmanlı’dan bu yana var. Türkiye’de Kemalizm tartışılmalı’ dedi


AK Parti karşıtlarınca kampanyaya dönüştürülen ‘Mahalle Baskısı’ kavramının fikir babası Prof. Dr. Şerif Mardin ve çok sayıda aydın, aradan geçen bir yıl sonunda ‘Mahalle Baskısı’nın anlamına açıklık getirdi. Prof. Mardin, mahalle kavramının Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerinde farklı anlamlar taşıdığını, Türkiye’de Kemalizm’in tartışılması gerektiğini ve kuru bir söylemi olduğunu ifade etti, ‘Yurtta sulh cihanda sulh çok derin bir ifade değildir’ dedi. Prof. Dr. Fuat Keyman’sa, Türkiye’de Diyarbakır’a gidildiğinde Kürt sorununun öne çıktığı bir mahalle, Eskişehir’de sosyal demokrat bir mahalleyle karşılaşılabilindiğini belirterek, mahalle baskısından çok, farklılıkların bir arada yaşadığı ‘moderniteye’ dikkat çekti.

KAVRAMI SİYASALLAŞTIRDILAR

SOSYAL Araştırma ve Çözüm Derneği tarafından Cemal Reşit Rey Konser Salonu’nda düzenlenen toplantıda, Türkiye’de muhalefet partileri tarafından ‘Dini baskı’ olarak sunulmaya çalışılan Mahalle Baskısı tartışıldı. Kavramın politik sürece sokulduğunu belirten Prof. Dr. Şerif Mardin, şunları söyledi: Mahalle, Osmanlı’da gerçek bir birimdir. Yalnız mahalle yok. Cami var, imamı var, okuduğu kitaplar var, tekke var, külliyeler var, esnaf var. Bütün bunların bir sektör olarak çalışmış olmasıdır.

LİSELİLERİN BİLGİ SEVİYESİ SIFIR

CUMHURİYET’TE şöyle bir gelişme gösterdi: Bir rakip geldi. Bu yapının karşısında öğretmen okul, öğrenci öğrencinin kitabı ve cumhuriyetin öğretmenle birlikte getirdiği bir inşa var. Bu inşa mahalle yapısına rakip bir inşa. Uzun vadede bu iki inşanın birbiri ile rekabetinde bir tanesinin kaybettiğini görüyoruz. Türkiye’de liseden mezun olanların bilgisi sıfır seviyesindedir. Kemalizm’in zaafının bu olduğunu anlamak lazım. İslamın zayıf ve boş bir alanı doldurma şeklinde de yeniden değerlendirilmesinin olduğunu düşünüyorum. Bu bir öğedir ve bence mühim bir öğe. Tartışılması lazım. MESUT ER


Mahalleli laiklerden daha modern


Fuat Keyman: Eğer Türkiye demokratikleşmeyi koyamazsa o zaman Malezyalaşabilir. Mahalle Osmanlı’daki mahalle değil artık, bu günün modern Türkiye’sine anlam veren bir mahalle . O mahalle Türkiye’nin moderneleşmesine muhafazakar değerlerle anlam veriyor. Laik orta sınıflardan daha modern ve Avrupalı’laşmış, İller mahalle baskısına referans verilen iller ama hepsi birer başarı öyküsü. Bu mahallelerde artık içine kapalı bir İslam olmaz, küresel bir İslam olacak. Ama aynı zamanda Diyarbakır’a gittiğiniz zaman Kürt sorununu da birlikte tartışıyoruz. Eskişehire gittiğiniz zaman, orası soysal demokratik bir mahalle. Bir muhafazakarlaşma, özgürlüklerini önleme unsuru olarak şekilerleşme anlamında bir bağlamda görürsek. Farklılıkların bir arada yaşadığı bir moderniteyi kurmaktır.


Bu toprakta baskı olmaz 


Binnaz Toprak: Hem devletin hem de cemaatin baskısından bireyin korunabilmesi son derece önemli bir mesele. Cemaat baskısından tamamiyle korumak mümkün değil. Ama hukuksal alan bireyin bu tür özgürlüklerine imkan tanıyabilir. 

Ali Yaşarbay: Komşum kim? Bu sorunu denetim toplumunun kaçınılmaz bir sonucu olarak görüyoruz. Ve biz aslında komşumun nasıl biri olduğunu merak ettiğimde mevcut statüsünü merak ediyorum ve bu statünün rahatsız eden yanı baskıya dönüyor. 

Nejdet Subaşı: Bu paniği yersiz buluyorum. Tarihsel olarak 17 yy de gündelik hayatta dinin daha sert olmasını savunan Kadızade hareketi gerçekleşti ama tutmadı. Bu toprakların kendine özgü bir desen kazanmış Müslümanları var. Dolayısı ile bunların üzerine de çok korkulacak bir unsur olarak bakmamak gerekiyor.