Turist rehberi Aydın Kudu doğup büyüdüğü Trabzon Vakfıkebir sahilinde otoyol yapılmasını kamerasıyla görüntüleyerek Son Kumsal adlı belgeseli hazırladı. Belgeselde eskiden cıvıl cıvıl olan sahilde hüzün var
İNCİ DÖNDAŞ idondas@stargazete.com
Şurada tatlı bir koy vardı o kadar güzeldi ki. Kumsaldan çıktığın zaman hemen arkası ağaçtı, zeytinlik ağaçları, kızılağaçlar... Denizden çıktın mı gidip kumsalda ve serinde durabiliyordun. Şimdi burada öyle bir serinlik değil, denizden çıktıktan sonra kum olmadığı gibi onun dışında ağaçlar bile yok. Tamamen bir taş kumul olmuş. Evvelden bunu hayal etmek, ‘Böyle olacak’ deseler herhalde üşüttüler kafayı derdik. Ama oldu.’
Bu sözler Trabzon Vakfıkebir’de balıkçılık yapan Temel Reis’e yani Temel Çabuk’a ait. Bahsettiği konu Karadeniz Sahil Yolu. Bu sözleri söylediği yer ise Aydın Kudu ve Rüya Arzu Köksal çiftinin çektiği Son Kumsal adlı belgesel.
TERLEYEN DENİZE ATLARDI
1984 yılında başlanan Karadeniz Sahil Yolu’na ilk kez 1987’de kazma vuruldu. Geçen 21 yıl içinde Karadeniz Sahil Yolu o güzergahtaki pek çok ilçeyi birbiriyle buluşturdu. ‘Yol medeniyettir’ denilse de yöre halkının büyük bir bölümü o yolun Karadeniz ile bağlantılarını kestiğini, iki kuşak sonrasının hayatını da değiştireceğini savunuyor.
Bu konyu ele alan, çekimleri iki yıl süren, Ankara Uluslararası Film Festivali’nde Belgesel Dalı’nda üçüncülük ödülü alan belgeselde Trabzon Vakfıkebirli Aydın Kudu ve eşinin imzası var. 20 yıldır tur rehberi olarak çalışan Aydın Kudu 18 yaşına kadar Vakfıkebir’de yaşamış: ‘Oralarda yüzmeyi öğrendik. Fındık toplayan terleyince denize atlardı. Deniz halk için çok önemlidir.’
YOL HANİ ARKADAN GEÇECEKTİ?
Karadeniz Sahil Yolu yapılırken Vakfıkebirliler SİT alanı olduğu için yolun sahilde değil sahilin arkasında inşa edileceğini beklerken geçen yıl bunun doğru olmadığı gerçeğiyle yüz yüze kalmışlar. Aydın Kudu ‘Bizim 7 kilometrelik sahil SİT alanıydı. Eski ve yeni belediye başkanı projeye sadık kalınarak yolun arkadan geçeceğini söylüyordu. Ama 2007 yazında her şey değişti. İnşaat izni verilmiş. Güzelim bir sahildi. Örneğin Dutluk plajı var 500 metre uzunluğunda 50 metre genişliğinde. Topu çaksan denize zor gider. İnanmayı istemeyerek anladık ki burası gidecek.’
Kudu belgeselle ilgili ise şunları söylüyor: ‘Belgeseli çekmeye başladığımızda sahil cıvıl cıvıldı. Sonra gittiğimizde buruna dozerle girildiğini gördük. İki yıl içinde aşama aşama o sahilin kapanışını kaydettik. 7 kilometrelik sahilin tamamı yol oldu. Biz yola karşı değiliz ama ilk plandaki gibi sahile yapılmayabilirdi.’
Belgesel Karadeniz turuna çıkıyor
BELGESEL Karadeniz’in balığına, kuşlarına ve iyi insanlarına adandı. Aydın Kudu belgeseli uluslararası pek çok festivale gösterilmesi için gönderdiğini belirterek ayrıca önümüzdeki hafta 15 gün boyunca belgeseli Batı Karadeniz halkına ulaştıracağını söylüyor: ‘540 kilometrelik Samsun-Hopa arasında kasaba olarak kendini kurtara üç yer var Ordu ve çevresi Perşembe ve Trebolu. Bu belgesel Batı Karadeniz halkına örnek olsun istiyorum. Bu hafta içinde Şile’den Sinop’a kadar bütün sahil kesimlerindeki yerleşim yerlerinde bu belgeseli herkese göstereceğiz. İnsanları bilinçlendirmek istiyoruz.’
Yıldız bir gelir, yol ansızın gider
BÖLGE halkı sahile inşa edilen yolun ömrünün fazla olmayacağı inancında. Belgeselde konuşan bir balıkçı ‘Nasıl olsa 15 yıl içinde yine alıp götürecektir bildiğimiz denizse bu’ diyor. Bunun anlamını Aydın Kudu açıklıyor: ‘Kışın ‘Yıldız’ adı verilen bir dalga var. Yüksekliği 10 metreye ulaşıyor. Bu dalga insan eliyle yapılan ne var ne yok yıkıyor. Dolayısıyla yol yıkılmasın diye yol ile deniz arasındaki eğimli kısma bir sürü taş yığıldı. Bir yıl geçmeden o barikatın tamamı yıkıldı.’