İhsan Sıtkı Yener, 29 bin 934 kelimenin istatistiğini aldı, 183 bin 596 harfin kaç kez kullanıldığını belirledi. Parmaklarının röntgenlerini çektirdi, kas, sinir sistemini inceletti. Sonra da klavye düzeninde hangi harfin parmağın altına geleceğini belirledi ve F klavyenin mucidi oldu. Günümüzde Q klavye yaygınlaşsa da Türkçeyi F klavyeyle yazmanın hızına erişmek pek mümkün görünmüyor

FATMA KARAMAN

fatmak@stargazete.com

Klavye tiplerinde ilk önce Amerikalıların Q klavyesini daha sonra Fransızların A klavyesini kullandık. Yalnız ortada Türkler için bir sorun vardı. Q ve A klavyelerdeki harflerin dizilimi Türkçeye uygun değildi. F klavyede A harfi ortada, J harfi alt sırada soldayken Q klavyede J harfi ortada A harfi aynı sıranın en solunda. F klavyeyi Türkçeye armağan eden kişi ise A harfini J harfine göre bin kat daha fazla kullandığımız gerçeğini fark eden İhsan Sıtkı Yener. Türkçeye en uygun klavye olan F klavye, Yener tarafından geliştirilmiş. Bilimsel temellere dayalı standart bir Türk klavyesinin zorunluluğuna inanan Yener’in 1945’te daktilo öğretmeni sıfatıyla başladığı çalışmalarının dikkate alınmasını ancak 1955’te başarabilmiş.

‘Ç’ YAZMAK EZİYET GİBİ

Yener’in klavyeyle tanışması İzmir Ticaret Lisesi’nde başlıyor. Dördüncü sınıfta on parmak daktilo yarışmasında bir dakikada 108 kelime yazarak birinci olmuş. Yener “O zamanlar daktilolar ya ABD’den, ya İngiltere’den ya da Fransa’dan gelirdi. Yani onların dillerine uygun harf dizilimine sahipti. Daktilo dersinde örneğin Ç yapacağımız zaman önce C yazar sonra da geri dönüp virgül koyarak Ç yapardık. Türkiye’de standart bir klavye olması gerektiğine ortaokulda karar verdim” diyor.

Liseden sonra İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi’ne başlayan Yener, 1946’da Sultanahmet Ticaret Lisesi’nde stenografi, daktilografi ve meslek dersleri öğretmenliğine başlamış. Ortaokulda birinci olduğu yarışma heyecanıyla çalıştığı lisede daktilo yarışmaları düzenlemiş. 1955’te Milano’daki bir şampiyonada öğrencileriyle birlikte katılmış ama on parmakla yazı yazmayı öğrettiği öğrencilerinin çaresiz kaldığını görünce yeni bir klavye düzeni için çalışmalarını hızlandırmış.

Türk dilinin özelliklerine uygun, standart bir klavye geliştirilmesi için resmi makamlara 1945’te başvurduğunu anlatan Yener “Bilimsel bir klavye yapın, sizin yaptığınızı kabul edelim” cevabı üzerine önce 29 bin 934 kelimenin istatistiğini almış ve 183 bin 596 harfin kaç kez kullanıldığını belirlemiş.

DOKTORLARA DANIŞTI

Doktorlara danışan Yener, parmaklarının röntgenlerini çektirip adale ve sinir sistemlerini incelemiş. Sonra da klavye düzeninde hangi harfin parmağın altına geleceğini belirlemiş. Yener’in çabası 1955 yılında kendini göstermiş. Uzun süren müzakereler sonucu Yener’in hazırladığı F klavye, milli klavye olarak kabul edilmiş. Bu klavye sayesinde Türkiye pek çok uluslar arası yarışmada derece almayı da başardı. Pekin’de düzenlenen Uluslararası Bilgisayar Şampiyonası’nda Dünya Sürat Şampiyonu olan Recep Ertaş da F klavye sayesinde başarıya imza atan son isim.

34 yıl  aradan sonra gelen şampiyonluk

F klavyeyle 16 yaşında annesinin ısrarlarıyla tanışan Recep Ertaş bugün 52 yaşında. Şampiyonluğu ilk kez 1975 yılında Budapeşte’de tadan Ertaş, geçtiğimiz günlerde de Pekin’de yapılan Dünya Sürat Şampiyonasında 45 kişinin arasından dakikada 131 net sözcük yazarak birinci oldu. Ertaş “Budapeşte’de şampiyon olduktan sonra, iş hayatının ağır basması sonucu yarışmalara katılamadım. Aradan tam 34 yıl geçtikten sonra İhsan Hocam aradı ‘Gel yarışmalara katıl, hem gençlere örnek olursun hem de yazının yaşının olmadığınız kanıtlarız’ dedi. Şampiyon olmam iyi, güzel bir şey ama benim asıl sevindiğim nokta yazmanın yaşının olmadığını kanıtlamam oldu” diyor.

Amaçlarının F klavyeyi ilkokullarda yaygınlaştırmak istediklerini söyleyen Ertaş amacını şu sözlerle anlakıyor:  “Benim bu yaştan sonra ego tatmin etmek gibi bir niyetim yok, bu klavye bizimdir ve evlatlarımıza öğretmemiz gerekiyor.”