Virginia Woolf Kendine Ait Bir Oda’sıyla tanınır en fazla. Ama onu yirminci yüzyılın en önemli yazarlarından biri haline getiren romanları, hikayeleri ve edebiyat üzerine yazılarıdır. Bunların Türkçe yeniden yayınlanması ne kadar güzel

AYŞE DÜZKAN

İnsanın aklına ‘kırılgan’ kelimesini getiren bir kadın o. Annesinin güzelliğini, babasının yazma yeteneğini almış. Ama ailesiyle ilgili acı hatıraları daha çok. İlk yazılarından birinde ünlü Brontë kardeşlerin doğup büyüdüğü Haworth köyünü anlatmış. Virginia Woolf, onlardan bir yüzyıl sonra insan ruhunu anlamanın ve anlatmanın yeni bir yöntemini denedi: bilinç akışı. Hayatı ve edebiyatıyla, herkesin laneti olabilecek örselenmelerin, hastalıkların bir armağana dönüştürülebileceğini ispat etti.

Onun ölümünden birkaç yıl sonra, dünyayı sarsacak kitabı İkinci Cins’i yayımlayacak olan Simone de Beauvoir, Woolf’un, kadınlara, yazmak için düzenli bir gelir ve kendine ait bir oda edinme önerisini fazlasıyla dikkate alacak ve ömrü boyunca düzenli bir ev kurmayıp otel odasında yaşayacaktı. Yirminci yüzyılın en güzel iki profiline sahip bu iki kadınların ortak özellikleri vardı; ikisi de çocuksuzdu ve ikisinin de, gerçekten arkadaş olan birer hayat arkadaşı vardı. Simone de Beauvoir’ınki malum, yirminci yüzyılın en önemli düşünürlerinden Jean Paul Sartre.

Bloomsbury’nin etkisi çok önemli

Virginia Woolf’un eşi Leonard Woolf ise onun ölümünden sonra pek çok kitabının editörlüğünü yapmıştı. Bunlardan edebiyat ve biyografi yazılarını bir araya getiren Granit ve Gökkuşağı geçen ay İletişim Yayınları tarafından yayımlandı.

Virginia Woolf’un gerek edebi eserleri gerekse makalelerinde parçası olduğu Bloomsbury grubunun çok önemli etkisi vardır. Adını çoğunun yaşadığı semtten alan, gevşek bir yapısı ve cinsellik, mülkiyet gibi konularda kendine has bir ahlakı olan bu grubun yürüttüğü düzensiz tartışmalar yirminci yüzyılın pek çok düşünce akımını derinden etkiledi. Öte yandan Bloomsbury’yi şimdilerde sık sık karşımıza çıkan, birbirine arka, koltuk, destek çıkmak, birbirini eleştiriden muaf tutmak gibi fayda ilişkileri üzerine kurulmuş gruplaşmalarla karıştırmamanızı rica ederim. 

Virginia Woolf, bilinç akışı tekniğiyle yazdığı Dalgalar, Mrs. Dalloway, Deniz Feneri gibi romanlarıyla tanınıyor daha çok. Ama o yazının pek çok dalında eser vermiş bir kalem. TİMAŞ Yayınları’ndan çıkan Bütün Öyküleri Woolf’un tüm hikayelerinin yanı sıra, daha sonra geliştirmeyi düşündüğü kısa pasajlar, karakter çalışmaları gibi notları da içeriyor.

Geçen yüzyılın bu önemli yazarı insan ruhuna yaptığı yolculuk, kadınların kaderiyle ilgili tespitleri ve olağanüstü yaşamıyla, tam da istediği gibi hayatımızı aydınlatmaya devam ediyor.