Genelkurmay Başkanı Orgeneral İlker Başbuğ, terörizmin küreselleşmesinin, sınır aşan niteliğinin ülkelerin işbirliğini zorunlu kıldığını belirterek, ''Terörizm kaynağı, hedefi, amacı her ne olursa olsun hiçbir şekilde meşruluğu olmayan, insanlık dışı eylemlerin bütünüdür'' dedi.

Özellikle iki kutuplu dünya düzeninin yıkılmasından sonra güvenlik sorunu olarak değerlendirilen risk ve tehditlerin simetrikten asimetriğe doğru kaydığından söz edilebileceğini ifade eden Orgeneral Başbuğ, bugün karşı karşıya kalınan en büyük riskin ardında radikal düşünceler barındıran şiddet ve terörün bulunduğunu söyledi.

Terörizmin, yüzyıllar süren çabalar ve fedakarlıkların birer ürünü olan yaşama hakkı dahil insan haklarını, ortak insan değerlerini, demokrasi ve özgürlükleri tehdit ettiğini kaydeden Orgeneral Başbuğ, şöyle devam etti:

''Terör örgütleri bugün herhangi bir zamanda, dünyanın herhangi bir yerinde terör eylemlerini başlatabilecek varlığa ve kapasiteye ulaşmışlardır. Bu bakımdan günümüz dünyasında güvenlik de küreselleşmiştir. Mevcut güvenlik anlayışlarının sorgulanması ise yeni güvenlik anlayışının doğmasına zemin hazırlamıştır. Yeni güvenlik denildiğinde çoğunlukla güvenlik anlayışının daha geniş bir tehdit yelpazesini içerecek şekilde genişletilmesi anlaşılmaktadır. Bu yeni tehditler terör ve askeri tehditlerin yanı sıra ekonomik eşitsizlik, adaletsizlik, çevre kirliliği ve doğal kaynakların yok olması, etnik anlaşmazlıklar, uluslararası göç, uyuşturucu ticareti ve kaçakçılık ve enerji hatlarının güvenliği gibi sorunları da içermektedir.''

-''GÜVENLİK BİR BÜTÜNDÜR''-

Orgeneral Başbuğ, yeni güvenliğin sadece gündemin genişletilmesinden ibaret olmadığına işaret ederek, gündemin genişletilmesinin yeni güvenlik anlayışının benimsenmesinin uygulamadaki yansıması olduğunu bildirdi. Güvenliğin bir bütün olduğunu vurgulayan Orgeneral Başbuğ, ''Bir felsefe olarak yeni güvenlik, güvenlik anlayışı ve uygulamalarının merkezine insanının ihtiyaçlarını yerleştirmeyi hedefleyen topyekun bir yenilenme girişimidir'' dedi.

Güvenliğe yaklaşımdaki bu dönüşümün güvenliğin askeri ve diğer tüm boyutlarını içeren daha bütüncül bir anlayışın benimsenmesi anlamına geldiğini kaydeden Orgeneral Başbuğ, ancak insan güvenliğini merkeze almayı öneren yeni güvenlik anlayışının devlet güvenliğini geri plana attığının da söylenemeyeceğini ifade etti. Orgeneral Başbuğ, şöyle konuştu:

''Bugün özellikle terörün yeşerdiği ve barındığı ve buradan diğer ülkelere tehdit oluşturduğu ülkelere bakarsak buralarda devletin bütün kurumları ile başarılı ve etkin olmadığı yönetimlerin bulunduğunu da görebiliriz.

Terörizmin küreselleşmesi, sınır aşan niteliği ülkelerin işbirliğini zorunlu kılmaktadır. Terörizm kaynağı, hedefi, amacı her ne olursa olsun hiçbir şekilde meşruluğu olmayan, insanlık dışı eylemlerin bütünüdür. Evet, terör insanlık dışıdır. Terör acımasızdır.

Bugün burada aramızda dost ve kardeş Pakistan'ın Peşaver'deki 11. Kolordu Komutanı Korgeneral Muhammed Mesut da var. Kendisiyle Pakistan'a yapmış olduğum ziyaret esnasında 14 Ekim 2009 tarihinde tanışmış ve görüşmüştüm. Korgeneral Mesut maalesef tek oğlunu 4 Aralık 2009 tarihinde bir terör saldırısı esnasında kaybetti. Amacım burada bu acıyı kendisine tekrar hatırlatmak değil ama hepinizin huzurunda yaşadıkları bu büyük acıyı bir defa daha kendisiyle paylaşmaktır. Ancak terör karşısında boyun eğmemeliyiz. Acımızı yüreğimize gömmeli, mücadelemize kararlılıkla devam etmeliyiz. Korgeneral Mesut'un bugün burada bizimle beraber olması işte bunun bunun güzel bir örneğidir.

Demokrasi, haklar, özgürlükler ve sorumluluklar sistemidir. Demokrasinin sunduğu fırsat alanlarını kullananlar bireylerin en temel hakkı olan yaşam hakkını hedef alan terörizm faaliyetlerini hiçbir nedenle hoş göremez. Terör ve terörizm desteklenemez, görmezlikten gelinemez. Yeri gelmişken Semavi bir din olan İslamı, terörle özdeşleştirmenin de küresel terörizmin politik amacına hizmet edeceğini hatırlatmak isterim.''

Başbuğ, ''Terörle mücadele, mutlaka ve mutlaka yasalar çerçevesinde olmalıdır. Terörün olduğu bölgelerde bölge halkının güvenliğinin sağlanması öncelikli önemli bir noktadır. Elbette, teröristle masum bölge halkının karıştırılmaması ise vazgeçilmez bir husustur'' dedi.

Türkiye'nin bu süre zarfında çok acı kayıplar yaşadığını, önemli bedeller ödediğini ifade eden Orgeneral Başbuğ, ''Ancak unutulmamalıdır ki devletler ve milletler gereken durumlarda bedel ödemeye de hazır olmalıdır. Zaman zaman yeri geldi ulus olarak tek başımıza mücadelemizi sürdürdük. Dolayısıyla terörizmle mücadelede uluslararası işbirliği güç birliğinin önemini biz yine acı tecrübelerimiz sonunda öğrendik. Terörizmle mücadelede uluslararası işbirliği ve güç birliğinin sağlanması zorunludur'' diye konuştu.

Terörizm gibi bir olguyu doğru analiz edebilmek için disiplinler arası bir yaklaşımla düşünce biçiminin analiz edilmesi gerektiğini ifade eden Başbuğ, ''Öncelikle terörü bir olgu olarak değerlendirip, nasıl nerede ve hangi koşullarda ortaya çıktığını anlamalıyız. Terörün düşünce biçimini analiz etmeliyiz' dedi.

Başbuğ, iyi anlaşılması için gereken bir diğer konunun da terörle, terörizmle mücadeleyle, terör örgütü ve teröristle mücadele kavramlarının arasındaki ilişki ve farklılık olduğuna dikkati çekerek, ''Terörle mücadele, devletler tarafından esas itibariyle güvenlik, ekonomik, sosyo-kültürel, propaganda ve uluslararası alanlarda birbiriyle paralel ve koordineli olarak yürütülen faaliyetlerdir. Bu faaliyetler birbirini tamamlar, ancak bazen bu faaliyetler arasındaki ilişki, toplama işleminden çok çarpma işlemine de dönüşebilir. Terör örgütü ve terörist ile mücadeleye girince bu görev güvenlik kuvvetlerine aittir'' diye konuştu.

Terörle mücadelenin ana hedefinin, ''Terör örgütünün ve destekleyicilerinin başarı umutlarının yok edilerek, terörle bir yere varılamayacağının gösterilmesi olması gerektiğini'' ifade eden Başbuğ, şunları kaydetti:

''Bunun yapılabilmesi, terör örgütünün elemine edilmesi, etkisiz hale getirilmesiyle olur. Terörle mücadele, insan odaklı olarak yürütülmeli, mücadele insanların kalbine ve beynine hitap etmelidir. Bunun yapılabilmesi için şunlar gereklidir;

Birincisi, terörle mücadele, mutlaka ve mutlaka yasalar çerçevesinde yürütülmelidir. Terörün olduğu bölgelerde bölge halkının güvenliğinin sağlanması öncelikli önemli bir noktadır. Elbette, teröristle masum bölge halkının karıştırılmaması ise vazgeçilmez bir husustur. Ayrıca, teröristle teröristlere yardım edenler, teşvik edenler ve onlara değişik nedenlerle sempati duyanlar iyi ayırt edilebilmeli ve her birine karşı da farklı davranış biçimleri mutlaka geliştirilmelidir. Terörle mücadelede bölge halkının desteği ve güvenlik kuvvetlerinin yanında yer alması mutlaka sağlanmalıdır.''

Genelkurmay Başkanı Orgeneral Başbuğ, bir diğer önemli hususun ise sabır olduğunu vurgulayarak, ''Hiç bir zaman unutmayalım ki terörle mücadele çok uzun soluklu bir süreç. Terör karşısında sabırlı olmalısınız, azimli olmalısınız'' dedi.

İlker Başbuğ, şöyle devam etti:

''Elbette bu terörle mücadelenin zorluğunun ve sabırlı davranılması gerektiğinin yalnız güvenlik kuvvetleri tarafından değil, siyasi karar alıcılar, medya ve kamuoyu tarafından da doğru algılanması zorunludur ve önemlidir. Terör örgütleri, mücadelenin uzamasını ve toplumsal sabrın tükenmesini ister. Bu nedenle, stratejilerini toplumsal sabrın üzerine kurmaya çalışır. İşte bu nedenle terörizmle mücadelede toplumsal ve yönetsel sabrın gösterilmesi gerekir.

Diğer önemli husus da topluma gerçekçi olmayan beklentiler verilmesinden kaçınılmalıdır.''

Başbuğ, ''Terör örgütünü besleyen ekosistemin terör örgütlerinin ömrünü kısaltacak bir şekle dönüştürülmesi esas alınmalıdır'' dedi.

Orgeneral Başbuğ, Bilkent Otel'de düzenlenen Küresel Terörizm ve Uluslararası İşbirliği Sempozyumu'nda yaptığı konuşmada, yeni bir kavram olarak ''ekosistem'' konusuna da değindi.

Terörizmin, kendini üreten, yaşatan ve kuşatan ekosistemin bir parçası olduğunu ve onunla birlikte var olduğunu ifade eden Orgeneral Başbuğ, şunları kaydetti:

''Ekosistem nedir, diye sorulabilir? Ekosistem deyince, çok genel anlamıyla içinde bulunulan çevre ve düzeni anlıyoruz. O bölgedeki, tüm bitkiler, tüm canlılar, hayvanlar, insanlar var. İşte ekosistem, bunların birbirleriyle ve çevreleriyle olan ilişkileri anlamıdır. Bütün terör olaylarına baktığımızda görüyoruz ki terör örgütleri içerisinde bulundukları bu ekosisteme şekil vermeye çalışıyorlar.''

Terörün beslendiği ekosistemi terörle mücadeleye katkı sağlayacak şekle dönüştürmenin önemli olduğunu kaydeden Orgeneral Başbuğ, bunun için de terörün beslendiği yerel ekosistemi iyi şekilde anlamak gerektiğini vurguladı.

Terörizmle ilgili ekosistemlerin çok karmaşık olduğuna dikkati çeken Orgeneral Başbuğ, özellikle Türkiye açısından bakıldığı zaman bu işin karmaşıklığının nedeninin modern, postmodern ve geleneksel ağlar olduğunu söyledi. Bunun yanında terör örgütlerinin sınır aşan suç örgütleriyle de uyuşturucu, insan ve silah kaçakçılığı yaptığını anlatan Orgeneral Başbuğ, şöyle konuştu:

''Yalnız yaşadığı, bulunduğu ekosistem içinde değil, bu çevreyi de taşıyor. Uluslararası boyuta giriyor. İşte bütün bunlar terörle mücadelenin gerçekten çok boyutlu, karmaşık ve zaman alan bir süreç olduğunu bize gösteriyor. Bu nedenle terör örgütünü besleyen ekosistemin terör örgütlerinin ömrünü kısaltacak bir şekle dönüştürülmesi esas alınmalıdır. Amaç terörü yalnız bırakan bir ekosistem yaratmaktır. Bu kimin görevidir? Devletlerin görevidir, uluslararası görevdir. Milletlere, devletlere düşen bir görevdir. Bu nedenle güvenlik kuvvetleri açısından bu konudaki sorumluluğa bakarsak, şunları söyleyebiliriz; alanda terörle mücadele eden güvenlik güçleri bölgedeki ekosistemle bütünleşmelidir.'' Güvenlik güçlerinin coğrafya ile bütünleşmesi gerektiğine işaret eden Orgeneral Başbuğ, güvenlik kuvvetlerinin bir coğrafyada belli bir bölgede kalması durumunda ve coğrafya ile bütünleşmemesi durumunda başarı şansının olamayacağını vurgulayarak, ''Bu her yerde geçerli. Afganistan için de geçerli, Irak'taki terör için de geçerli, Türkiye'deki terör olayları için de geçerli. Coğrafyaya ancak ayağınızı basa basa hakim olabilirsiniz. Coğrafyaya uzaktan hakimiyet çok zordur. Onun için diyoruz ki güvenlik kuvvetlerine sizin de ekosistem içinde bir aktör olmanız gerekiyor. Nasıl bir aktörlük? Yedi gün 24 saat kesintisiz'' diye konuştu.

Orgeneral Başbuğ, bunu başaranların terörle mücadelede başarılı olacağını, olamayanların ise başarıya ulaşmalarının zor olduğunu kaydetti.

-''MÜSTAKİL ÜNİTELER EKOSİSTEMİN BİR PARÇASI''-

Güvenlik kuvvetleri denilince Türkiye'de Türk Silahlı Kuvvetleri, polis, jandarma hepsini kastettiğini ifade eden Orgeneral Başbuğ, ''Bunu ısrarla söylüyorum, Türkiye'de güvenlik kuvvetleri burada anlattığım ekosistemin gereklerini belki de dünyada en iyi yerine getiren güvenlik kuvvetleridir. Bunu da açık ve net olarak ifade ediyorum'' dedi.

Orgeneral Başbuğ, Türkiye'de güvenlik kuvvetlerinin gitmediği, adım atmadığı, adım basmadığı hiçbir nokta olmadığına işaret ederek, bazen karşılaştığı arkadaşlarına Güneydoğu Anadolu Bölgesinde Türk Silahlı Kuvvetlerinin müstakil görev yapan ünitelerinin ne kadar olduğu sorusunu yönelttiğini belirtti. Orgeneral Başbuğ, genellikle kendisine 100-200 yanıtının verildiğini, ancak bu rakamın bin 500'ün üzerinde olduğunu söyledi. Orgeneral Başbuğ, ''Terörle mücadele yapılan bölgede binlerin üzerinde bizim müstakil ünitelerimiz orada görev yapmaktadır. Bu biraz önce anlatmaya çalıştığım ekosistemin bir parçasıdır'' dedi.

-''ÜLKEMİZ GERÇEKTEN BÜYÜK''-

Silahlı Kuvvetler olarak üzerinde durdukları bir başka konunun toplumla beraber olmak olduğunu ifade eden Orgeneral Başbuğ, toplumsal geliştirme programları yürüttüklerini hatırlattı. Orgeneral Başbuğ, bu konuya ilişkin ''Efendim Silahlı Kuvvetlerin görevi mi?'' sorusunun sorulabileceğini belirterek, şöyle devam etti:

''Evet, görevi. Çünkü ülkemiz gerçekten büyük, yerleşim alanları çok fazla. Devletimiz her yere ulaşamıyor, imkanlarımız kısıtlı. Devletimizin ulaşamadığı yerlerde evet Silahlı Kuvvetler gerekirse o köyün ihtiyacını karşılayacak, o köyle beraber olacak. Evet, biz bunu yapıyoruz. Bununla da iftihar ediyoruz, önemli bir görev olduğunu da sanıyoruz.''

Başbuğ, ''Geçici ve gönüllü köy korucularının kanun ve devlet yanında bu mücadelede yer alması, sorunun etnik bir çatışma olmadığını ve bölücü terör örgütünün bölge halkının desteğini sağlayamadığının da çok önemli bir göstergesidir'' dedi.

Terörizmin yerel ekosistemini okuyarak, sahada edindikleri tecrübeler neticesinde geçici ve gönüllü köy korucuları sistemini uyguladıklarını, bu konunun da Türkiye'de çok tartışıldığına dikkati çeken Orgeneral Başbuğ, ''Ama inanın ki bugün 'bölücü terör örgütünün, PKK'nın nedir öncelikli istediği şey?' diye sorsanız, işte bu geçici ve gönüllü köy korucuları sisteminin kaldırılmasıdır'' şeklinde konuştu.

Bu sistemin çok önemli olduğunu, geçici ve gönüllü köy korucularının terör örgütü PKK ile mücadelede çok önemli görev ve sorumluluk üstlendiklerini dile getiren Orgeneral Başbuğ, geçici ve gönüllü köy korucularının bugüne kadar bin 343 şehit verdiğini söyledi.

Orgeneral Başbuğ, şöyle konuştu:

''Geçici ve gönüllü köy korucularının kanun ve devlet yanında bu mücadelede yer alması şu açıdan da çok önemli; sorunun etnik bir çatışma olmadığını ve bölücü terör örgütünün bölge halkının desteğini sağlayamadığının da çok önemli bir göstergesidir. Geçici ve gönüllü köy korucularından hata yapanlar olmaz mı? Olabilir, elbette olabilir. Ama burada önemli olan şu; hata yapan varsa sistemden ayırırsınız. Ama üç, beş hata yapan için, yapanlar için sistemin tümünü suçlamak bir noktada örgütün amacına hizmetle doğru orantılıdır.''

Genelkurmay Başkanı Orgeneral Başbuğ, Türkiye'de uzun süredir başarıyla uygulanan koruculuk sisteminin bir benzerinin 2007 yılından itibaren ABD tarafından Irak'ta ''Sons of Iraq'' adıyla kullanılmaya başlandığını, yine aynı ülkenin Afganistan'da da Irak'ta uygulanan koruculuk sistemine benzer mahalli güvenlik birimi ve milis gücü kurmak istediğini ve buna ilişkin pilot programa geçen yıl Şubat ayında başladığını hatırlattı.

-''HESAPLI RİSKLERİN ALINMASI BAŞARI DERECENİZİ YÜKSELTEBİLİR''-

Orgeneral Başbuğ terör örgütlerinin eylem yelpazesinin çok geniş olduğunu, kırsalda ve şehirlerde farklı yoğunluk ve tipte eylemler yapabildiklerine işaret ederek, bu nedenle her bir eyleme farklı mücadele yöntemi geliştirilmesi gerektiğini ifade etti. Orgeneral Başbuğ bir ülke için yürütülen terör mücadelesinin başka bir ülke için aynen düşünülmesinin yanlış olduğunu söyledi.

Türkiye'de bugün özellikle PKK terör örgütü ile mücadelenin ağırlık olarak kırsal alanda olduğunu anımsatan Orgeneral Başbuğ, Irak'taki terör olaylarının şehirlerde, Afganistan'daki olayların ise her iki yerleşim biriminde de yaşandığına dikkati çekti. Orgeneral Başbuğ, ''Bir ülkedeki olayı değerlendirirken aynı sonuçlara ulaşacağınız, aynı sonuçları diğer ülkeye aynen adapte etmek pek doğru olmaz'' diye konuştu.

Terörle mücadelede güvenlik kuvvetlerinin karşı karşıya kalacağı bazı paradoks durumların da bulunduğuna işaret eden Orgeneral Başbuğ, bazen güvenlik güçleri tarafından güvenlik tedbirlerinin sağlanması için fazla kuvvet kullanıldığını söyledi.

Orgeneral Başbuğ, şunları söyledi:

''Güvenliği artıracağınızı zannedersiniz ama aslında belki daha az güvenli durumun oluşumuna neden olabilir. Bazen operasyonlarda daha fazla kuvvet kullanılması, zannedersiniz ki daha fazla kuvvet kullanırsam bu operasyon başarılı olur. Hayır, bazen daha fazla kuvvet kullanılması operasyonların başarı derecesini de azaltır. Hatta bazen operasyonlarda daha az kuvvet kullanılması ve hesaplı risklerin alınması başarı derecenizi yükseltebilir.''

-''İSTİHBARATINIZ YETERSİZSE BAŞARILI OLMA ŞANSINIZ BİTMİŞTİR''-

Genelkurmay Başkanı Orgeneral Başbuğ, sempozyumda ele alınacak konulardan biri olan, ''Güvenlik kuvvetleriyle istihbarat örgütleri arasındaki dinamik işbirliği'' konusunda her şeyin yapılması gerektiğini kaydetti.

''İstihbarat yoksa hiçbir şey yoktur'' diyen Orgeneral Başbuğ, ''Terörle mücadelede özellikle istihbaratınız yetersizse başarılı olma şansınız bitmiştir'' dedi.

İstihbaratın doğru, uygun zamanda ve etkili olması gerektiğinin altını çizen Orgeneral Başbuğ, operasyonları istihbaratın yönlendirdiğini, istihbarata dayanmayan operasyonların olumsuz sonuçlar doğurabileceğini anlattı. Orgeneral Başbuğ, terörle mücadelede eğitilmiş personel tarafından elde edilen, insana dayanan istihbaratın öneminin çok büyük olduğunu dile getirdi.

Terörle mücadelede başarılı olan devletler incelendiğinde bu başarının temelinde istihbaratın yattığını belirten Genelkurmay Başkanı Orgeneral Başbuğ, insan istihbaratının, terörle mücadeledeki istihbaratın kilit noktası olduğunu ifade etti.

(Sürecek)