Kargaşa pastanın büyümesinden

Kargaşa pastanın büyümesinden Selim ATALAY http://www.selimatalay.com
Kargaşa pastanın büyümesinden
7 Şubat 2012 Salı

Goldman Sachs stratejisti Jim O’Neill’i sık sık anıyoruz ve severek izliyoruz. Çünkü gözünü toptan ayırmıyor ve top, Türkiye dahil büyüme ekonomilerinin müthiş hikayesi.

O’Neill küresel büyümeyi 4 BRIC ve 4 TEKMe ülkesine yüklüyor. TEKMe; Türkiye, Endonezya, Kore ve MEksika’nın içinde olduğu topluluk. Onlara Bangladeş, Filipinler, Vietnam’ı ekleyince Next-11, Sonraki-11 grubu ortaya çıkıyor... Gelişmiş ve halen krizdeki ekoomilerden sonraki ekonomiler, bu 11 ülke, yani büyüme ekonomileri... O’Neill durmaksızın bu ülkelerin hikayesini anlatıyor. O’Neill kendi fonundan N-11’e akan yatırımın yüzde 75’ini Endonezya, Kore, Meksika ve Türkiye piyasalarına yapmış, onu da önceki gün açıkladı. Yani 11 içindeki ileri dörtlüde Türkiye de var.

N-11 grubunda ilginç bir ayrıntı yakalamış. Diyor ki, ‘Bu ülkelerin bazılarında toplumsal kargaşa olmakla birlikte kargaşa, iş fırsatlarını gölgelemiyor’ Ve burası önemli: Aslında kargaşanın bazısı, yükselen refahtan pay alma, nimetlerinden yararlanma çabasından kaynaklanıyor. Diğer kargaşa da refah ortamına ulaşma çabasını yansıtıyor. Ve bu unsurlar, yatırımcı için olumludur.

Teşhis galiba büyüme ekonomilerindeki çalkantıyı gayet güzel anlatıyor... Bu 11 ülke birbirinin aynısı değil, ama paylaştıkları ortak nokta: Refah yükselmektedir... Bu iyidir. Yükselen refahın paylaşımı konusunda bir kargaşa var... Paylaşım ve kaynakların genişlemesinin kargaşasız olması arzu edilir, ama kitleler de sabırsız... Yani kavga, büyüyen pastadan pay alma kavgası... Normalde yabancı yatırımcı bu kargaşadan ürker. Ama O’Neill, -Ürkmeyin, büyüyen pastaya bakın- diyor. Pasta büyüyorsa, gidişat olumludur... Pasta aslında herkese yeter ve önemli olan, dağıtımın demokratik kanallardan ve katılımla yapılması, yeni gelenlere sofrada yer açılmasıdır. Demokratik istikrar sağlanınca, pasta çok daha hızlı büyüyecektir. Ve de ekonomik refah ile demokratik refah birbirine eklendi mi, işte o zaman kim tutabilir büyüme ekonomilerini?

Çin’den ne çıkar

Stratejist Jim O’Neill, Çin ekonomisini de ilginç bir açıyla tanımlıyor: Çin’in 2011’deki büyümesi, iki yeni İsviçre’ye ya da iki yeni Türkiye’ye eşit... Diğer ülkeleri de eklemiş: Çin büyümesi 1.5 İngiltere ya da yüzde 80’lik Hindistan ya da Rusya ekonomisi demek. O yüzden şimdi herkesin eli yüreğinde, Çin ekonomisi 2012’de yavaşlayacak, ama bu yavaşlama yumuşak inişle mi, sert inişle mi olacak?

Sorunun cevabının Mart-Nisan’da anlaşılacağı söyleniyor... Nisan’da anlaşılmazsa, bu sefer de vade Temmuz’a atılabilir...

 

Hani kayadan gaz çıkacaktı

Yaklaşık bir yıl önce ‘kaya gazı’nın Avrupa’nın dertlerine çare olacağı konuşuluyordu. Zaman geçti, devran döndü, Avrupa kaya gazına düşman kesildi.

Yeraltındaki kaya oluşumlarına tazyikli su ve kimyasal sıkılınca ve de kayalar bu baskıyla parçalanınca, o katmanlardan doğazgaz çıkıyor. Bu gaz da hesapta Avrupa’yı ihya edecekti. Ama bu yolla gaz çıkarmayı Fransa yasakladı. Almanya en az bir eyalette yasakladı. En son Bulgaristan yasakladı. İngiltere’de bu gaz araması yüzünden deprem olduğu öne sürüldü... Yani kaya gazının seveni yok. Nükleer enerji karşıtı gruplar, kaya gazına da karşılar. Bu yöntemin yeraltı sularını kirlettiği ve doğal dengeyi bozduğu söyleniyor. Tam ne etki yaptığı da belirsiz. Avrupa Birliği’nin aramalar için kural getirmesi ve de Uluslararası Enerji Ajansı’nın kaya gazı nedir, faydası zararı nasıldır diye endüstri standardı kurması bekleniyor. Ama o zamana dek kaya gazı üretiminin artması mümkün değil.

Bulgaristan’da bu konu o kadar yaygın protestolara neden oldu ki, Meclis önceki hafta kaya gazı çıkarmayı yasakladı. Hem de ondan önce Chevron şirketine Yenipazar’daki yatağı bulup işletmesi için lisans verilmişti. Chevron’un projesi de böylece rafa kalktı. 30 milyon dolarlık yatırım yapılacaktı. Chrevron, çevreye zarar gelmeyeceğini yeminle anlatıyor, ama inanan yok. -Bulgaristan Rus doğalgazına çok bağımlı. Kaya gazıyla kendi gazınızı yakacaksınız- diyenleri de Bulgaristan’da dinleyen yok... -Size ne kardeşim, biz Rusya’dan gaz almaktan memnunuz ve kaya gazına karşıyız- mı diyorlar, nedir? Bir anlaşılmaz durum.

twitter.com/selimatalayny

Facebook Twitter



Kargaşa pastanın büyümesinden, Star Gazetesi Selim ATALAY

Yazarın Son 10 Yazısı

Yazarın Son 10 Yazısı



İŞLEMLER

Arkadaşına Gönder

  • Adınız ve Soyadınız
  • Eposta Adresiniz
  • Gönderilecek Eposta
  • Yorumunuz

Gönder

YAZARLAR

SICAK HABER