Türkiye’ye gelmek isteyen Hugo Boss’a cehennem silahlı tehdit!

12 milyon nüfuslu Ohio eyaletinin, 11 bin nüfuslu Brooklyn kasabasında, 375 kişinin çalıştığı Hugo Boss erkek takım elbise fabrikası verimsiz olduğu için kapatılacaktı. Üretim de Türkiye’deki fabrikaya ve lazım olursa, Doğu Avrupa’daki iki imalathaneye kaydırılacaktı... Amerikalı işçilerin ücret vs maliyeti yüksek olduğundan üretim, daha düşük ücrete çalışacak işçinin ülkesine gidiyordu. Ancak bu karar açıklanınca kıyametler koptu.

Önce,  64 yaşındaki aktör Danny Glover sahneye çıktı. Cehennem Silahı dizisinden bu yana kendini sendikacılığa veren Glover, ‘Fabrika kapanmasın’ kampanyasına başladı. Oscar töreni öncesinde aktörlere ‘Törende Hugo Boss smokin giymeyin’ diye çağrı yaptı... Neyse ki Oscar gecesi olaysız kapandı. Çünkü Oscar’da erkeklerin değil, kadınların ne giydiğine -daha doğrusu ne kadar giydiğine- bakılıyor. Sonra Glover bizzat Hugo Boss fabrikasını  ziyaret etti, çalışanları dinledi ve şu neticeye vardı: Bu fabrika verimlidir, kapatılmamalıdır!

Ardından Ohio Eyalet Emeklilik Fonu sahneye çıktı. Ohio eyalet çalışanlarının maaşlarından sosyal güvenlik kesintisi yapılıyor ve toplanan para, ABD içinde, dışında bonoya-borsaya yatırılıyor. Eyalet fonunun varlığı 50 milyar dolar. Fon da Hugo Boss’un asıl patronu Permira yatırım şirketine silah çekti: Ohio’daki fabrikayı kapatırsan, senden paramı çekerim!

DÜNYA NE KÜÇÜK

Film burada karışıyor. Yavaş çekim gidersek: Alman Hugo Boss’un sahibi, İtalyan Valentino moda grubu. Valetino’nun sahibi de global yatırım şirketi Permira. Bu şirket aynı zamanda Londra’dan fon yönetiyor. Permira, eskinin meşhur Schroder Fonu. İçinde Alman-Fransız parası var. Ohio fonu Permira’ya vaktinde 150 milyon yatırmış... Şimdi Ohio fonu, bizim eyalette 350 kişiyi işsiz bırakacaksın vs. vs. diyor... İşin kötüsü, Ohio’nun para yatırdığı Permira fonu geçen yıl yüzde 36 zarar etmiş... Yani Ohio Fonu Londra’daki parasını çekmek için bahaneyi gökte ararken,  Brooklyn kasabasında buldu.

Bu arada filmi daha da karıştırmak için: Ohio Fonu’na destek olsun diye Kaliformiya Eyalet Emeklilik Fonu da Permira’ya yüklendi ‘ya evet, niye çocukların ekmeğiyle oynuyorsun’ diye...

Film burada bitmiyor. Geçen hafta Ohio eyalet senatörü Brown, ABD Kongresi bankacılık alt komitesinde özel oturum yapılıp ‘ABD’deki işlerin ülke dışına gitmemesi için ne yapmalı’ diye konuşulmasını istedi. Oturumun asıl başlığı ‘Benim seçim bölgemdeki işlerin kurtarılması...’ Ama herkesin bir seçim bölgesi olduğu için oturuma itiraz yok. Brown ayrıca Permira fonuna mektup yazdı. 

Hugo Boss son durumda ‘Tamam masaya mecuren otururacağız, ama bu işletme verimsizdir ve 28 Nisan’da fabrikayı kapatmaya kararlıyız’ diyor... Ancak bu noktada mahkeme, dava, kural   vs baskısı başladığından, Hugo Boss’un kararı gecikebilir. Ya da Hugo Boss , fabrikayı açık tutmanın zararıyla, zorla içine itileceği hukuki bir savaşın maliyeti arasında kalabilir... Ve o zamana kadar bu filme Mel Gibson mı katılır, Sandra Bullock mu girer, belli olmaz. Yine Hugo Boss, ‘Sendika Hollywood’da kampanya yapacağına bu kararın ekonomik olduğunu anlamalı. İşsiz kalacaklara epey bir destek olacağız’ diyor.

Kriz bahane oldu korumacılık arttı

Krizle birlikte korumacı politikalar arttı. Hugo Boss örneğinde olduğu gibi başta ABD ve Fransa gibi globalleşmenin öncüleri, artık globalleşmeden  geri adım atıyorlar. İşte birkaç örnek:

• Fransa: Clio-4’ün tamamen Türkiye’deki üretimini gündeme aldı. Ancak Sarkozy devreye girince kısmen geri adım atıldı.

• İtalya: Otomobil sanayi için 1.7 milyar dolar destek vererek fabrikaların ülkede kalması sağlandı.

• Rusya: Kriz süresince sınır kontrolleri ile ihracatçıya neredeyse ‘illallah’ dedirtti.

Hollywood’da her film mutlu sonla bitmiyor

Hugo Boss, Ohio’nun ortasında cari ücret ve mevcut sosyal haklarla bu saate kadar üretim yaparak zaten madalyayı hak etti. Ama o, sürdürülemez bir saadet idi... Şimdi silah zoruyla sürse bile, o üretimin geleceği yok. ABD’de krizin oluşumunu, patlamasını, sonra da 15 milyon işsizi kenarda durup seyredenler, son 350 tanede uyandılar. On yıllardır ekonomideki sorunları halının altına süpüren siyaset, ancak spekülaf balonlar ve çöp dağları patlayınca feryat ediyor... Hugo Boss’un yönetimi, günün ve yılın bilançosuna bakıyor, bu normal. Siyasetçi ise günü kurtarmaya bakıyor, o normal değil. Ohio’da yapılan, showdur.

Ayrıca bu feryat figan, Hugo Boss’un markasının ve yabancı şirket olmasının cilvesi. Arkansas’tan boya şirketi Ohio’da fabrika kapatsa, hiç gürültü çıkmazdı. Hugo Boss olayı yabancı sermayeye ‘ABD’de üretim yapıp, dertsiz başını derde sokma’ diyor. Küreselleşme oyununu düzgün mü oynayacağız, yoksa korumacılık yapıp ayağa kurşun mu sıkacağız?

Türkiye’ye gelecek Hugo Boss işleri ne olacak ? Bu ayın 28’ine kadar Hugo Boss durumu kurtarıp fabrikayı kapatmayı başarırsa, ek kapasite Türkiye’ye gelir. Yok Ohio fabrikası silah ve mahkeme zoruyla üretime devam etmek zorunda kalırsa, iki seçenek var: Ya Amerikalı işçiler önce kabul etmedikleri ücret indirimini kabul edecekler, ki zor... Ya da işçiler silah-mahkeme zoruyla eski ücretten çalışmaya devam eder. O zaman da işletme üç vakte kadar iflas eder ve yine kapanır. Hollywood’da her film mutlu sonla bitmiyor.