İthal muzla girdiği savaşta önemli bir mesafe alan yerli muz üreticileri, şimdi de fazla büyümenin sancılarını çekiyor. 12 yılda 15 kat büyüyen sektör, bir yandan Dünya Ticaret Örgütü’nün ticari kuralları, diğer yandan da maliyet ve pazarlamanın da aralarında bulunduğu birçok sorunla karşı karşıya...


iTHAL muzla 1993 yılında girdiği savaşta önemli bir mesafe alan yerli muz üreticileri Dünya Ticaret Örgütü’nün (DTÖ) kasımda yapacağı kritik toplantı öncesi gergin bir bekleyişe girdi. 1993 yılında sadece 5 bin ton üretim yapan muz üretim üssü Anamur, bugün yıllık 75 bin tonluk üretim yapar hale geldi. Ancak Anamur’a adeta beyaz örtülü bacasız fabrikalar görünümü kazandıran bu gelişme birçok sorunu da beraberinde getirdi. Hatta bu konuda bir zirve yapılmasını da zorunlu kıldı. 

ÖNCE YEŞİL KASA...

HAFTA sonu yapılan ve 700’e yakın üretici, tüccar ve sektör temsilcilerini buluşturan zirvede öncelikli sorunlar masaya yatırıldı. Vatan Plastik ve Kılıç Tarım’ın organize ettiği zirvede üreticiler öncelikli olarak ‘yeşil kasa’ tabir edilen uygulamanın devam etmesini istediler. Bilindiği gibi kasım ayında DTÖ’nün Hong Kong’da yapacağı toplantıya Türkiye bir liste göndererek 22 tarım ürünündeki korumanın devam etmesini istemişti. Ancak, DTÖ ürün listesini fazla bulararak bu sayıyı 12’ye indirmiş ve bakanlıktan yeni liste istemişti. 

500 TRİLYON YATIRIM

BU listede muzun yeniden yer alıp almadığını bilmediklerini söyleyen Kılıç Tarım Yönetim Kurulu Başkanı Ali Haydar Kılıç, sektörün artık bir sanayi haline geldiğini belirterek, DTÖ’ye liste sunarken bunun dikkate alınmasını istedi. Bölgede bugüne kadar 500 trilyonluk yatırım yapıldığını belirten Kılıç, bu kez de sektörün planlama sorunuyla karşı karşıya bulunduğuna dikkat çekti. 

 İTHALDE KAÇAK VAR

BU sorunun ise birlikte el ele vererek aşılabileceğini ancak burada devletin de görevleri olduğunu belirten Kılıç, yerli üretici ayakta kalsın diye ithal muzda uygulanan yüzde 145 verginin de çeşitli yollarla delindiğini söyledi. Kılıç’ın verdiği bilgiye göre ithal muz Türkiye limanlarına 46 sente ulaşıyor ancak 300-350 bin liraya fatura ediliyor. Böylece vergiden büyük oranda kaçılmış oluyor.


YAŞAR KIZILBAĞ


ANAMUR’UN DON KiSOT’U


KILIÇ Tarım Yönetim Kurulu Başkanı Ali Haydar Kılıç’ı, bölge insanı ‘Don Kişot’ olarak tanımlıyor. İthal muzla savaşta birçok konuda macedele veren Kılıç, şimdiye kadar hem sera teknolojisinde hem de muz üretiminde bölgeye öncü olmuş. Bir benzinliğin kenarında tablada muz satarak işe başlayan Ali Haydar Kılıç, bugün muz üretiminden ticaretine uzanan entegre bir tesise sahip. Bölgede özellikle sorun olan muzda depolama süresini uyguladığı yöntemle rekor denebilecek süreye (769 gün) uzatmayı başaran Kılıç, kurduğu 7.5 metre yükseklikteki modern seralarda üretim yapıyor.