İçki, sigara ve akaryakıt zamları kaçakçıların da iştahını kabartacak boyutta. 1 tanker kaçak akaryakıttan elde edilen kazanç 40 bin, 1 TIR sahte sigaradan kâr ise 2.7 milyon TL’ye ulaştı. Kayıp devletin

İBRAHİM ACAR  İSTANBUL

Sigara, içki ve akaryakıta yapılan zamlar kaçakçının iştahını kabartacak kârları ortaya çıkardı. Son zamla birlikte bir paket Marlboro'dan alınan vergi 5.48 liraya çıkarken, söz konusu sigaranının perakende satış fiyatı 7 liraya yükseldi. Yasadışı sigara üretiminin Ortadoğu'daki merkezi sayılan Kuzey Irak'ta 1.1 dolar yani, 1.65 liraya satılan Marlboro’yu Türkiye'ye getirmek, yüzde 300'ü geçen kâr marjı yarattı. Yapılan hesaba göre 500 bin paket sigaranın sığdırıldığı bir TIR'la Türkiye'ye sokulacak kaçak sigaradan sağlanacak net kâr 2.7 milyon liraya ulaşıyor. Bu kâr tamamen devletin vergi kaybından oluşuyor.

TALU: KAÇAK DAHA DA ARTACAK

Ortaya çıkan rakamlar sigara sektörünü de şimdiden kara kara düşündürmeye başladı.  Hatta bazı üretici şirketler, kaçak ihbarları değerlendirmek için özel ekipler kurdu. Üreticiler elemanlarını piyasaya gönderip tezgahta satılan kaçak sigaraları denetlemeye başladı. Philip Morris Türkiye Genel Müdürü Turhan Talu, 20 milyar lira büyüklüğündeki sigara sektörünün en az yüzde 3'ünün kaçak olduğunu belirterek "Bu zamlar kaçağı önemli oranda yükseltecek" diye konuştu. Zamlarla sigara fiyatının son bir yılda yüzde 50 oranında arttığını belirten Talu, sigara vergisinin artırılmasıyla Maliye'nin hedeflediği 16.4 milyar liralık vergi gelir hedefinin yakalanmasının zora girdiğini iddia etti.

‘15 MİLYAR LİRA VERGİ ÖDEDİK’

Bir TIR'da 500 bin paket sigaranın taşınabileceğini belirten Philip Morris Türkiye Genel Müdürü Turhan Talu, son yapılan zamla bir TIR'daki kaçakçı kârının 2.7 milyon liraya çıktığını söyledi. Talu "Vergiyi artırıp fiyatları yükselttiğinizde insanlar kaçak sigaraya yönelir. Bu da hem kâr hem de vergi kaybı anlamına gelir" diye konuştu. 2009'un 107 bin ton yani 5.4 milyar paket sigara satışıyla kapatıldığını belirten Talu, 20 milyar lira büyüklüğe sahip sigarada satılan her paketin yüzde 78'inin vergiye gittiğini vurguladı. Sektörde faaliyet gösteren altı şirketin 15 milyar TL düzeyinde vergi ödediğini söyleyen Talu "Biz Maliyeciler'le yaptığımız görüşmede kademeli artışın olması gerektiğini söyledik” diye konuştu.

Marlboro eski fiyata döndü

Yılbaşında vergi düzenlemeleri sonrası JTI’ın Camel sigaralarında fiyat artışı yapmaması üzerine Marlboro da fiyatlarını bugünden itibaren zamdan önceki seviyesine çekti. Vergi düzenlemeleri sonrası fiyatı 7 liraya yükseltilen Marlboro kısa tekrar 5.5 liraya, Marlboro uzun da 5.75 liraya düşürüldü. Philsa’dan yapılan açıklamada  “Değişen pazar dinamikleri çerçevesinde Marlboro ürünümüzün fiyatları 7 Ocak 2010 tarihi itibari yeniden revize edilmiştir” denildi.

EPDK’yı kaçak akaryakıt korkusu sardı

HÜSEYİN ÖZAY  ANKARA

2009 yılının son gününde akaryakıt ürünlerine yapılan rekor zam, başta Enerji Bakanlığı olmak üzere bir çok kamu kurumunu ve akaryakıt şirketlerini 'kaçak akaryakıt' konusunda endişelenmesine yol açtı. Son yapılan zamlarla birlikte kaçak olarak satılan bir tankerdeki kar tutarı 40 bin liraya yükseldi. Zamlar akaryakıt ürünleri üzerindeki dengeyi de bozdu. Son olarak açıklanan kasım ayı tüketim rakamlarına göre, ekonominin canlandığı bir dönemde kırsal motorin tüketiminde yüzde 16 düşüş yaşandı. Ağustos ayından itibaren, 95 oktan kurşunsuz benzin tüketimi ise sürekli düştü. Bu veriler, enerji yönetiminde rahatsızlığa yol açtı. 

En çok sorulan soru: Tüketim yok, bu araçlar su ile mi çalışıyor

Enerji bürokratlarını kaçak akaryakıt konusunda         endişeye sevkeden nedenler şöyle:

 İlk zammın yapıldığı Ağustos ayından itibaren kurşunsuz benzin tüketimi rekor düzeyde azaldı. Ağustos ayında 242 bin 698 bin metreküp olan kurşunsuz benzin tüketimi, kasım ayı itibariyle 203 bine geriledi. Bu düşüşün bir kısmı LPG'ye geçişten kaynaklandı. Geri kalanı ise nerden kaynaklandığı bilinmiyor.

• Akaryakıta karıştırılmak için kullanılan solvent ithalatında 2009 yılında adeta patlama yaşandı. İthalat 2 milyon tondan 4 milyon tona çıktı. Türkiye'nin ihtiyacından daha fazla olan bu solvent nerede kullanıldı.

• 2008 yılının kasım ayında yani küresel krizin en ağır yaşandığı ayda kırsal motorin tüketimi 1 milyon 50 bin metreküp olarak gerçekleşti. 2009 yılının kasım ayında ise ekonominin canlandığı bir dönemde, kırsal motorin tüketimi 872 bin metreküpe düştü. Yani tüketim yüzde 16 azaldı. Araçlar su ile çalışmadığına göre, motorin ihtiyacı nerden karşılandı?

• Küresel krize rağmen, 2009 yılında ÖTV indirimleri ile binlerce yeni araç satışı yapıldı. Ekim ayı itibariyle 631 bin aracın trafiğe kaydı yapıldı.

Araç sayısındaki bu rekor artışa rağmen, motorin ve benzin tüketiminde yaşanan rekor azalma neden kaynaklanıyor.

BENZİN ELDE KALDI

Yani enerji bürokratlarının yaptığı hesaplamalara göre, akaryakıt üzerindeki vergi oranlarının artması kaçak akaryakıttaki vurgun tutarların da artmasını sağladı. Daha önce bir tanker kaçak akaryakıt satışından 20-25 bin lira kâr elde ediliyordu. Şimdi ise son yapılan zamlarla kâr tutarı 40 bin liraya yükseldi. Akaryakıt ürünleri üzerindeki vergilerin artmasının ardından benzin tüketiminin düşmesi Türkiye'nin, ürettiği benzinlerin elinde kalmasına neden oldu. Enerji bürokratlarının verdiği bilgiye göre, son dönemde Türkiye'nin 1 milyon metreküplük bir benzin fazlası oluştu. Bu benzin çok ucuz fiyatlarla yurt dışına ihraç edilmek isteniyor.